PHP2Shell wat wij gedaan hebben om erger te voorkomen
Op woensdag 21 oktober 2026 kwamen de nieuwsberichten overal voorbij. PHP2Shell een kwetsbaarheid die op veel websites invloed had.
Op woensdag 21 oktober 2026 hebben we alle websites op onze hosting tijdelijk offline gehaald. Dat doen we bijna nooit, en dat was ook precies de reden: er lag een lek in PHP dat zo ernstig was dat het NCSC zelf zijn eigen website uit de lucht haalde. Zodra de update er was, hebben we alles gepatcht en de sites weer online gezet.
In dit artikel leggen we uit wat er aan de hand was, waarom we deze keuze maakten en wat het voor jouw website betekent.
Wat is PHP2Shell?
PHP is de programmeertaal achter het grootste deel van het web, waaronder elke WordPress-site. Het draait op de server en regelt alles wat een site echt doet: inloggen, formulieren, betalingen en het ophalen van gegevens uit de database.
PHP2Shell is de naam voor twee kritieke kwetsbaarheden in PHP zelf, die op 21 oktober bekend werden. Met één simpel verzoek naar een website kon een aanvaller eigen code op de server laten draaien. Dat heet Remote Code Execution: wie dat lukt, heeft in feite de controle over de server. Volgens het NCSC waren alle PHP-versies vanaf versie 5 kwetsbaar, en er was al voorbeeldcode online te vinden waarmee het lek misbruikt kon worden.
Het lek zat niet in een plugin of thema, maar in de motor eronder. Een goed bijgehouden website met de nieuwste plugins was dus net zo kwetsbaar als een verwaarloosde.
Waarom we alle sites offline haalden
Het NCSC meldde die ochtend dat de update om 16:00 uur zou verschijnen. Tot die tijd was elk systeem met PHP dat vanaf internet bereikbaar was vermoedelijk kwetsbaar. De tijdelijke maatregelen die PHP aanbood, haalden het lek niet weg en konden zelf voor storingen zorgen. Daarom adviseerde het NCSC om per systeem af te wegen of uitschakelen nodig was.
We wisten die ochtend al van het lek. In plaats van meteen alles uit te zetten, hebben we eerst met elkaar overlegd wat het beste was om te doen. Om 12:45 uur hadden we extra beveiligingsmaatregelen getroffen, maar die namen het lek niet weg. We bleven de hele dag zoeken naar manieren om eerder iets te kunnen doen. De PHP-ontwikkelaars waren daar alleen duidelijk over: de enige echte oplossing was updaten. Na die afweging was de uitkomst voor al onze sites hetzelfde. Een paar uur offline is vervelend. Een server waarop een aanvaller code kan draaien, met klantgegevens, wachtwoorden en bestellingen, is veel erger en kost weken om op te ruimen. Omdat het lek in PHP zelf zat, hielp het niet om alleen de 'belangrijke' sites dicht te zetten. Om 13:27 uur hebben we bij uitzondering alle websites met PHP offline gehaald.
We waren daarin niet alleen. Ook MijnOverheid, DigiD, de Tweede Kamer, Tweakers en het NCSC zelf gingen die dag uit voorzorg offline.
Patchen zodra de fix er was
De update kwam om 15:43 uur, iets eerder dan aangekondigd, en we zijn direct begonnen. Omdat we de hosting op eigen infrastructuur draaien, hoefden we niet te wachten op een externe partij: we konden zelf de nieuwe PHP-versies uitrollen en controleren. Om 16:50 uur stonden de eerste sites weer online, om 17:00 uur waren alle websites bijgewerkt. Je site is daardoor ruim drie uur offline geweest.
Zo verliep de middag, zoals we het ook op onze statuspagina bijhielden:
| Tijd | Wat er gebeurde |
|---|---|
| 12:45 | Eerste melding: patch verwacht om 16:00 uur, extra beveiligingsmaatregelen getroffen |
| 13:27 | Alle websites met PHP uit voorzorg offline |
| 15:43 | Patch vrijgegeven, we beginnen met updaten |
| 16:50 | Eerste websites bijgewerkt en weer online |
| 17:00 | Alle websites bijgewerkt en online |
Per site hebben we gecontroleerd of hij na de update goed werkte en hebben we ook gekeken of er geen misbruik gemaakt is van het lek.